Kampania "Piękna, bo Zdrowa": Dlaczego zachęcamy do wykonywania badania cytologicznego?

Badanie cytologiczne umożliwia wykrycie wczesnych zmian (często bezobjawowych), które mogą prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy. Wczesna diagnoza pozwala podjąć leczenie, które zabezpieczy przed rozwojem choroby. Należy podkreślić, że Polska ma jeden z najwyższych wskaźników umieralności na raka szyjki macicy w Europie.
 mat. prasowe

Choroba dotyka ok. 4000 kobiet z czego połowa umiera z powodu późnej diagnozy. Przed rakiem szyjki macicy można się zabezpieczyć stosując szeroko rozumianą profilaktykę, na którą składają się: edukacja kobiet i dziewcząt, szczepienia przeciwko wirusowi HPV (ang. Human Papilloma Virus) oraz regularne wykonywanie wymazu cytologicznego (raz w roku).

Rak szyjki macicy może dotyczyć każdej kobiety, ale ryzyko wzrasta u Pań, które nie wykonują regularnych badań cytologicznych. Skuteczną formą zachęcenia do wykonywania cytologii może okazać się świadomość kobiet o czynnikach predysponujących do choroby np.:
- przewlekłe zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego – HPV (ang. Human Papilloma Virus) - powszechnie występujący wirus przenoszony przez kontakty płciowe; szczególnie niebezpieczne są typy wysokoonkogenne (np. 16,18); wg. WHO ( Światowej Organizacji Zdrowia) przewlekłe infekcje wywołane przez najgroźniejsze typy wirusa wywołują aż 95,6% wszystkich zachorowań na raka szyjki macicy; infekcje narządu płciowego przenoszone drogą płciową inne niż HPV np. Chlamydia, HSV-2 (wirus opryszczki) i inne
- zachowania seksualne - duża ilość partnerów seksualnych, seks bez zabezpieczeń mechanicznych (należy pamiętać, że prezerwatywa nie zabezpiecza w 100% przed zakażeniem np. HPV);
wczesne rozpoczęcie życia seksualnego
- częste porody
- wieloletnie stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych - zwiększa poczucie bezpieczeństwa i sprzyja bardziej ryzykownym zachowaniom seksualnym, konsekwencją czego może być np. infekcja wirusem HPV
- palenie tytoniu – uważa się, że obecne w dymie nikotynowym policykliczne węglowodory tworzą związki chemiczne uszkadzające DNA komórek nabłonka szyjki macicy co może prowadzić do mutacji i tworzenia komórek atypowych
- niewłaściwa dieta i inne

Interpretacja wyniku cytologii
Ocena wymazu może być dokonana według nadal używanej w Polsce metody wg Papanicolaou. Jest to skala, która zalicza oceniane preparaty do jednej z pięciu grup, gdzie grupa pierwsza odpowiada sytuacji całkowicie fizjologicznej, grupa druga – najczęściej rozpoznawana - wskazuje na elementy stanu zapalnego, a trzecia uznawana za graniczną wskazuje na obecność komórek nieprawidłowych, grupy wyższe (czwarta, piąta) świadczą o atypii komórkowej (atypia - z łacińskiego anaplasia, jest to zespół cech morfologicznych charakterystyczny dla struktury tkankowej nowotworów złośliwych. Komórki stają się mniej dojrzałe, zatracają zdolność różnicowania, zaczynają samodzielnie egzystować i szybko się mnożyć).

Drugi popularyzowany obecnie system oceny, nazywany jest systemem Bethesda. Jest bardziej opisowy i zawiera trzy elementy oceny: prawidłowości pobrania materiału, opis zmian oraz wskazówki dotyczące dalszego postępowania obserwacyjno- diagnostycznego. W wyniku cytologii wg Bethesda możemy również znaleźć informacje m.in. na temat zakażenia bakteriami, wirusami, pierwotniakami, toczącego się procesu zapalnego, bądź obecności młodych, niedojrzałych komórek (metaplazmatycznych).

Każdy wynik wymaga szczegółowego omówienia z pacjentką (przez położną lub ginekologa), co pozwoli na uniknięcie nerwowych sytuacji, a w przypadku wyniku wątpliwego lub nieprawidłowego ukierunkuje dalsze, niezwłoczne postępowanie.

W systemie Bethesda za nieprawidłowe uznaje się wyniki z następującym opisem:

ASC – atypowe (nieprawidłowe) komórki nabłonka płaskiego, które dzielą się na dwie kolejne podgrupy:

a) ASC - US -atypowe komórki nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu, trudne do jednoznacznej klasyfikacji świadczące prawdopodobnie o stanie zapalnym, nie stwierdza się komórek nowotworowych;

b) ASC - H - atypowe komórki nabłonkowe, w przypadku których nie można wykluczyć obecności zmian dysplastycznych (dysplazja - zmiany w strukturze komórek);
LSIL – zmiany małego stopnia w komórkach nabłonka płaskiego, nie wykluczone zakażenie wirusem HPV;
HSIL – zmiany dużego stopnia w komórkach nabłonka płaskiego;
AGC – atypowe zmiany w komórkach gruczołowych.

Wykrycie zmian w badaniu cytologicznym jest tylko wstępem do dalszego postępowania. Nieprawidłowe wyniki wymagają zawsze rozszerzonej diagnostyki. Nie wolno na tej podstawie wdrażać procedur leczniczych.

Powszechnie stosowane zalecenia przy nieprawidłowych wynikach, to:
- ASC-US - powtórzenie badania cytologicznego za 6 miesięcy lub kolposkopia, ewentualnie skierowanie na badanie HR HPV - wykrywanie DNA 12 typów wysokonkogennych wirusa HPV (badanie jakościowe bez genotypowania)
- ASC – H - kolposkopia lub weryfikacja histopatologiczna (biopsja)
- LSIL - kolposkopia lub kolposkopia z biopsją, skierowanie na badanie HR HPV, powtórzenie cytologii z za 6 miesięcy
- HSIL – kolposkopia z weryfikacją histopatologiczną
- rak inwazyjny – kolposkopia z weryfikacją histopatologiczną;
- AGC - kolposkopia z weryfikacją histopatologiczną.

Badanie histopatologiczne ocenia stopień zaawansowania śródnabłonków i neoplazji szyjki macicy (CIN - Cervical Intraepithelial Neoplasia, CIN 1- zmiany małego stopnia, CIN 2- zmiany średniego stopnia; CIN 3 zmiany dużego stopnia) i kwalifikuje do dalszego leczenia.

Pamiętajmy! Rak szyjki macicy może rozwijać się nawet kilka lat nie dając żadnych dolegliwości. Gdy one się pojawiają (wzmożone upławy, krwawienia, ból) nawet specjalistyczna terapia nie zawsze przyniesie efekt wyleczenia. Dlatego tak ważna jest systematyczność wykonywania badania. Raz w roku i tylko 15 minut.

Potrzebujemy Cię – zrób cytologię!
Położne: Bożena Lańska, Mariola Sienkiewicz
Rada Ekspertów Ogólnopolskiej Kampanii Społecznej „Piękna bo Zdrowa”.

Nasze Miasto jest patronem medialnym kampanii: „Piękna, bo Zdrowa”

patronat medialny

Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3