Warszawa: Miasto Podzielone. Wstrząsający, nieznany film z getta warszawskiego w nowym dokumencie Erica Bednarskiego

Radzim GaudentyZaktualizowano 
Kadry z filmu "Warszawa. Miasto podzielone" Materiały prasowe
Pierwszy nie nakręcony przez Niemców i niepropagandowy filmowy materiał archiwalny z warszawskiego getta zobaczymy w nowym dokumencie Erica Bednarskiego pt. "Warszawa: miasto podzielone". Nakręcił go w 1941 r. przedwojenny motocyklowy mistrz Polski. Poniżej dalsza część artykułu.

Wszystko zaczęło się od unikatowego nagrania. Na początku 1941 r. Alfons Ziółkowski, przedwojenny mistrz polski w wyścigach motocyklowych i filmowiec amator, zdobył przepustkę do getta warszawskiego. Tam, na kamerze 8 mm, nakręcił niezwykły, dziesięciominutowy film. Ryzykując życie dokumentował tragedię przeszło 400 tys. Żydów stłoczonych w zamkniętej dzielnicy, dziesiątkowanych przez głód i choroby. Na nagraniu widać m. in. Hale Mirowskie, cmentarza żydowskiego na Okopowej, okolice skrzyżowania Chłodnej i Żelaznej. Ziółkowskiemu udało się udokumentować drastyczne sceny np. zatrzymanie grupy dzieci żydowskich, które szmuglowały żywność do getta, a także jeden z masowych grobów wypełniony ciałami.

Nie wiemy, czy Alfons Ziółkowski filmował na zlecenie podziemia, czy też z własnej inicjatywy, by zachować przerażającą rzeczywistość tamtych dni dla potomności.


Alfons Ziółkowski

Przeszło 60 lat później, w 2004 r., reżyser Eric Bednarski odkrył ten unikalny materiał filmowy w archiwach rodziny Ziółkowskiego. Potraktował ten dokument jako punkt wyjścia do rozważań na temat pamięci oraz jaki wpływ wywarło utworzenia getta i jego kształt oraz konstrukcja na dzisiejsze oblicze stolicy. Konfrontując obrazy z przeszłości z dzisiejszymi zdjęciami miasta, „Warszawa: Miasto Podzielone” opowiada m.in o początkach funkcjonowania getta w latach 1940-41 r. i procesie podziału stolicy wprowadzonym przez nazistów, który analizuje w kontekście miasta.

- Po odnalezieniu tego unikalnego materiału archiwalnego, czułem obowiązek i odpowiedzialność, by podzielić się nim z innymi. Ale by to zrobić chciałem ubrać go zarówno w szerszy kontekst historyczny, jak i miejski, odnosząc się przy tym do współczesnej Warszawy, którą codziennie przemierzamy - mówi Bednarski.

Źródła i współczesność

Przedwojenna Warszawa była kosmopolitycznym miastem, zamieszkałym przez ponad milion ludzi, w tym prawie 400.000 Żydów. Getto, które zostało przymusowo utworzone przez niemieckiego okupanta, stało się miejscem przetrzymywania prawie 450.000 Żydów z Polski oraz innych państw europejskich. Prawie wszyscy stali się ofiarami Holokaustu.

Film „Warszawa: Miasto Podzielone” Bednarskiego łączy dokumenty historyczne i bogaty materiał archiwalny nakręcony przez filmowca amatora w 1941 roku, z wizją urbanistyczną dzisiejszej Warszawy i twarzami jej współczesnych mieszkańców. Ocaleni z getta oraz naoczni świadkowie tamtych wydarzeń opowiadają przejmujące historie związane z tragedią rozegraną w mieście, które wciąż nazywają swoim domem. 

- Sienna to ulica, której się bałam i boję się do dzisiaj. Nigdy nie przeszłam tą ulicą bez uczucia lęku - opowiada jedna z bohaterek filmu, Agata Bołdok, która jako mała dziewczynka uciekła z getta przez dziurę w murze na ulicy Siennej.

„Warszawa: Miasto Podzielone” pokazuje niemiecką biurokrację i planowanie urbanistyczne jako część nazistowskiego systemu zagłady. Historycy urbanistyki oraz architekci wyjaśniają antysemickie prawodawstwo uchwalone przez nazistowską administrację Warszawy oraz plany i budowę murów getta.

Film pokazuje także innych warszawiaków m.in Eleonorę Bergman oraz Beatę Chomątowską, skupionych na badaniu i zachowaniu pamięci o historii tej części miasta, praktycznie doszczętnie zrównanej z ziemią podczas II Wojny Światowej.

Dzieło wybitnych artystów

Autorem zdjęć do „Warszawa: Miasto Podzielone” jest legendarny polski operator Jacek Petrycki, który współpracował z wieloma wybitnymi twórcami m.in z Agnieszką Holland i Krzysztofem Kieślowskim. Muzykę skomponował Daniel Bloom – ceniony muzyk, wielokrotnie nominowany do Fryderyków.

Autentyczność archiwalnego materiału filmowego została potwierdzona przez ekspertów w Yad Vashem, w Polskiej Filmotece Narodowej, BBC oraz Imperial War Muzeum w Londynie. Nadanie mu odpowiednich ram interpretacyjnych wymagało wielu lat badań. Varsavianista Zygmunt Walkowski analizował poszczególne klatki nagrania, aby ustalić, gdzie powstały sceny zarejestrowane na taśmie 8 mm.
Premiera filmu „Warszawa: Miasto Podzielone” odbędzie się 11maja w Warszawie podczas 16. Festiwalu Filmowego Millennium Docs Against Gravity.

Eric Bednarski to wielokrotnie nagradzany, kanadyjsko-polski scenarzysta i reżyser mieszkający w Warszawie. Za film dokumentalny „The Strangest Dream” (pol. Sen o Atomie) o Józefie Rotblacie, zrealizowany we współpracy z National Film Board of Canada dostał nagrodę Gemini oraz został nominowany do prestiżowej nagrody Writers Guild of Canada. Otrzymał także odznakę „Zasłużony dla Kultury Polskiej”, przyznawaną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Filmy Bednarskiego były prezentowane na międzynarodowych festiwalach oraz w instytucjach międzynarodowych takich jak ONZ, Parlament Europejski czy Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau. Jest autorem scenariusza i reżyserem filmu, a także współproducentem filmu „Warszawa: Miasto Podzielone”.

Montażem zajęli się Stefan Ronowicz (montowany przez niego film dokumentalny „The Square” był nominowany do Oscara) oraz znany warszawski montażysta Miłosz Hermanowicz. Producentką filmu jest Dorota Przyłubska z Pado Studio Film, która wyprodukowała kilkadziesiąt filmów dokumentalnych w tym m.in. film w reżyserii Bednarskiego „Neon”.

Premiera filmu będzie miała miejsce 11 maja w Kinotece. Obraz będzie prezentowany w ramach festiwalu filmowego "Millenium Docs Against Gravity".

ZOBACZ TAKŻE: Budowa muru, przeprowadzki, życie w zamkniętej dzielnicy. Powstawanie getta warszawskiego na zdjęciach z 1940 r. [ZDJĘCIA]

Budowa muru, przeprowadzki, życie w zamkniętej dzielnicy. Po...

Ruiny, groby, okopy, wraki. Zdjęcia Warszawy zaraz po wejści...

Adam Dylewski: Żydzi walnie przyczynili się do rozwoju Pragi...

polecane: Flesz: otyłość zabija Polaków, problem rośnie i dotyczy nastolatków

Wideo

Materiał oryginalny: Warszawa: Miasto Podzielone. Wstrząsający, nieznany film z getta warszawskiego w nowym dokumencie Erica Bednarskiego - Warszawa Nasze Miasto

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3