Nasza Loteria NaM - pasek na kartach artykułów

Cytadela Warszawska. Twierdza miasta otoczona dziką roślinnością. Tam przyroda przenika się z historią i sztuką

Joanna Postrzednik
Joanna Postrzednik
Wybraliśmy się na spacer po Cytadeli Warszawskiej.
Wybraliśmy się na spacer po Cytadeli Warszawskiej. Szymon Starnawski
Cytadela Warszawska w sercu Żoliborza. Zielone płuca dzielnicy. Tu pamięć o tragicznych kartach historii Polski przenika się z wyjątkowo malowniczą, miejscami „dziką” przyrodą. Wybraliśmy się na spacer po parku Fosa i odwiedziliśmy stoki Cytadeli. Szczegóły w tekście poniżej.

Spis treści

Cytadela Warszawska. Park Fosa i Stoki Cytadeli – malownicza przyroda w cieniu historii

Park Fosa i Stoki Cytadeli, bliski sercom żoliborzan, znajduje się w miejscu dawnej fosy, gdzie niegdyś płynęła rzeka Drna. Można w nim spacerować na dwa sposoby – górą, po wygodnych asfaltowych alejkach, albo dołem, po mineralnych i czasem błotnistych ścieżkach, odkrywając „dzikie” zakątki parku i pozostałości fortyfikacji. Tu można także obcować z intrygującą sztuką lokalnego artysty Jana Sajdaka. Warto też zatrzymać się nad stawem, gdzie wierzby kładą się na wodzie tworząc malownicze obrazy, nasycone feerią barw zmieniających się wraz z porami roku. - Park jest piękny przez cały rok, jednak szczególnie zachęcamy do jego odwiedzenia w połowie maja, tuż po pierwszym (nie)koszeniu traw – kiedy to prezentuje swe największe atuty - mówią przedstawiciele Zarządu Zieleni.

ZOBACZ urokliwą Cytadelę Warszawską

Wybraliśmy się na spacer po Cytadeli Warszawskiej.

Cytadela Warszawska. Twierdza miasta otoczona dziką roślinno...

- Opieka nad Parkiem Fosa i Stoki Cytadeli to dla mnie powód do dumy. Ta lubiana przez odwiedzających przestrzeń parkowa zawiera w sobie miejsca, gdzie mocno bije serce przyrody. Sporo satysfakcji dostarcza mi obserwowany tu rozkwit przyrody będący wynikiem jej dokładnej analizy, okazanego zrozumienia i szacunku - mówi Tomasz Niewczas, ogrodnik Zarządu Zieleni m.st. Warszawy opiekujący się tą przestrzenią parkową.

Magiczna wierzba i landart

Park Fosa i Stoki Cytadeli to także miejsce, w którym z przyrodą współgra sztuka. Rośnie tu magiczna wierzba – drzewo bardzo lubiane przez odwiedzających tę przestrzeń parkową. Drzewo zyskało nowe życie dzięki inicjatywie artysty Jana Sajdaka. Umieścił on w dziuplach pięknej, pustej w środku, starej wierzby kolorowe witraże, które wykonał z recyklingowanego plastiku.

Przy wejściu do strefy przyrody artysta pod koniec 2020 roku stworzył naturalny portal odgradzający „dziki” zakątek od zagospodarowanej części parku, będący jednocześnie bramą dla odwiedzających park i domem dla jeży. Ciekawym elementem landartowym w parku są rzeźby ptaków wodnych, również wykonane przez Jana Sajdaka, które usytuowane są nad Drną w rejonie krzyżujących się osi widokowych.

Opiekunowie zielonej oazy

Najistotniejsze wprowadzone w Parku Fosa i Stoki cytadeli praktyki to ograniczenie koszenia i grabienia liści oraz tworzenie specjalnych stref przyrody. Zieleń Warszawska utrzymuje granice „między tym, co koszone a niekoszone” wspierając tym samym różnorodność biologiczną, jednocześnie zapewniając przestrzeń rekreacyjną dla odwiedzających park. Natura ma tutaj priorytet. Powstały „dzikie” zakątki, w których ogrodnicy w możliwie najmniejszym stopniu ingerują w przyrodę. W miejscach tych pozostają gałęzie i pnie obumierających drzew, aby dalej pełniły ważne, przyrodnicze funkcje – wzorem naturalnych ekosystemów.

- Odkąd z ramienia ZZW odpowiadam za Park Fosa i Stoki Cytadeli, przechodzi ona (tak, Park Fosa jest kobietą!) transformację w kierunku miejskiej, zielonej enklawy, która w połączeniu z rzeźbiarskimi elementami landartu staje się wizytówką Żoliborza rozpoznawalną poza granicami dzielnicy, a nawet Warszawy – mówi Tomasz Niewczas, ogrodnik Zarządu Zieleni m.st. Warszawy opiekujący się tą przestrzenią parkową.

Rys historyczny

Dawniej, w miejscu dzisiejszego parku Fosa i Stoki Cytadeli rozpościerał się sad, a obszar ten określano jako „Joli bord” czyli „piękny brzeg” (stąd nazwa dzielnicy – Żoliborz).

W XIX wieku, po upadku powstania listopadowego, na rozkaz Cara Mikołaja I. wybudowano tu Cytadelę Warszawską z zamysłem kontroli nad miastem, będącym ośrodkiem polskiego ruchu niepodległościowego. Później, na początku XX w. zaczęto wznosić pozostałe części fortyfikacji. Urządzanie parku rozpoczęto po II wojnie światowej według projektu Zygmunta Stępińskiego, Kazimierza Marczewskiego i Krystyny Onitzchowej. Pierwotnie park miał powierzchnię 1,7 ha i powstał w celu upamiętnienia trzech straconych w tym miejscu działaczy komunistycznych: Władysława Hibnera, Władysława Kniewskiego i Henryka Rutkowskiego, nosząc nazwę od ich imienia. Głównym elementem parku był staw, który powstał po spiętrzeniu wody rzeki Drny.

W późniejszych latach park został rozszerzony i otoczył całą Cytadelę zajmując powierzchnię ponad 14 ha. Obecnie Park Fosa i Stoki Cytadeli rozpościera się na terenie o powierzchni 17 ha. Niedawno tuż obok otwarto Muzeum Historii Polski, a teren Cytadeli został otwarty dla mieszkańców.

Wybraliśmy się na spacer po Cytadeli Warszawskiej.

Cytadela Warszawska. Twierdza miasta otoczona dziką roślinno...

Zobaczcie też:

od 7 lat
Wideo

Jak głosujemy w II turze wyborów samorządowych

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na warszawa.naszemiasto.pl Nasze Miasto