Osiedle Jazdów. Tajemnicze domki w Śródmieściu. Dar Finlandii dla Związku Radzieckiego [ZDJĘCIA]

red.
Osiedle Jazdów. Gdzie nietypowa architektura łączy się z działaniami społecznymi
Osiedle Jazdów. Gdzie nietypowa architektura łączy się z działaniami społecznymi Fot. Łukasz Kowalski, Polska Press
Warszawa to nie tylko wieżowce, korki i ciągłe tłumy. Osiedle Jazdów to kolonia fińskich domków, które całkowicie kontrastują z panoramą Śródmieścia, jednocześnie będąc jednym z bardziej charakterystycznych miejsc w stolicy. To właśnie kameralność zielonej przestrzeni Osiedla Jazdów, rozmiary samych domków, ale również prowadzona tam działalność kulturalno-społeczna sprawiają, że w tej części Warszawy należy odwiedzić nie tylko Łazienki. Dalsza część artykułu poniżej.

Trasą Łazienkowską codziennie przejeżdżają tysiące samochodów – jest to jedno z głównych połączeń między dwiema stronami Wisły. Paradoksalnie, w okolicy znajdziemy wiele zacisznych miejsc, gdzie możemy się zrelaksować i odpocząć od miejskiego zgiełku. Poza Łazienkami Królewskimi, możemy odwiedzić też Osiedle Jazdów. Historia znajdujących się tam charakterystycznych fińskich domków nierozłącznie związana jest z powojennymi dziejami stolicy.

Po południowej stronie Parku Ujazdowskiego, który przecina Trasa Łazienkowska, znajduje się Centrum Sztuki Współczesnej. Z kolei, gdy skierujemy się nieco na północ odkryjemy prawdziwą, urbanistyczną perełkę. Na ulicy Jazdów, wśród zieleni wybudowano bowiem osiedle fińskich domków jednorodzinnych. Parterowe, drewniane budynki znalazły się tam w 1945 r. – przybyły do stolicy z Finlandii jako część reparacji wojennych, jakie ten północnoeuropejski kraj musiał wypłacić Związkowi Socjalistycznych Republik Radzieckich. Gdy zapadła decyzja o odbudowanie Warszawy ze zniszczeń wojennych, osiedle Jazdów (składające się początkowo z 90. domków) miało być tylko tymczasowym lokum dla pracowników Biura Odbudowy Stolicy. Wkrótce powstała tam spółdzielnia, przedszkole i szkoła. Było to jedno z pierwszych osiedli w zrujnowanym mieście Domki miały zniknąć ze stolicy w 1955 r.

Osiedle Jazdów na przestrzeni kilkudziesięciu lat sukcesywnie się zmniejszało. Kolejne budynki znikały, a na ich miejscu budowano ambasady czy część Trasy Łazienkowskiej. Mocno okrojona już powierzchnia Osiedla miała w 2011 r. zostać przeznaczona do zabudowy na cele komercyjne. Mieszkańcy, w celu obrony tego terenu, zawiązali stowarzyszenie Otwarty Jazdów. Choć w 2012 zniknęły kolejne 4 domki, to ostatecznie władze miejskie przychyliły się do koncepcji, by pozostałe budynki pozostały w Śródmieściu – decyzja podjęto po przeprowadzeniu konsultacji społecznych. – Wyniki [konsultacji – red.] są dla nas niezwykle szczęśliwym i wzruszającym efektem intensywnego procesu aktywizacji mieszkańców Warszawy, osób bezpośrednio i pośrednio zaangażowanych w funkcjonowanie warszawskiego Osiedla Domków Fińskich" - informowali w 2013 r. aktywiści.

Obecnie na terenie Osiedla Jazdów pozostało 27 domków. Co więcej, cały ten obszar został wpisany do ewidencji zabytków co pozwala na ich lepszą ochronę i ogranicza możliwość ewentualnej sprzedaży. Stowarzyszenie Otwarty Jazdów, pierwotnie utworzone w celu ocalenia fińskich domków, animuje liczne wydarzenia kulturalne odbywające się na skarpie warszawskiej. Z 27 domków, siedem pozostaje zamieszkanych, natomiast w 16 opiekują się instytucje miejskie, organizacje pozarządowe czy spółdzielnie.

Odwiedzimy tu m.in. Ladomek, który tworzą muzycy stołecznej sceny alternatywnej. Weźmiemy tam udział w warsztatach muzycznych, wystawach, debatach czy plenerowych, kameralnych koncertach. Na Osiedlu Jazdów mieści się też domek „OsiemPrzezDwa” – przestrzenią przyjazną zarówno dzieciom, młodzieży, jak i nauczycielom, wychowawcom czy instruktorom Oferta „OsiemPrzezDwa” to cały szereg działań animacyjnych, a więc m.in.: zajęcia i gry outdoorowe, warsztaty edukacyjne, spotkania tematyczne, kluby zainteresowań, projekcje filmów, seminaria naukowe. Przechadzając się ulicą Jazdów z pewnością nie możemy przejść obok lokali Fundacji Bullerbyn (działającej na rzecz harmonijnego rozwoju dzieci), Pracowni Miejskiego Pszczelarstwa czy Domu Kultury Śródmieście (Rotacyjny Dom Kultury na Jazdowie). Dokładną mapę instytucji działających na terenie Osiedla znajdziecie na witrynie Otwartego Jazdowa, pod tym LINKIEM.

W najbliższym czasie Otwarty Jazdów organizuje warsztaty gry na akordeonie i skrzypcach, Festiwal „Literatura jak fotosynteza", warsztaty tańca celtyckiego czy koncert Der Father. Dokładny harmonogram znajdziecie TUTAJ.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie