Stop powodzi. Powódź podczas suszy?

Materiał informacyjny
Ogólnopolska konferencja Stop powodzi 23. czerwca. Warszawa Anna Moskwa, wiceminister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
Lokalne powodzie i podtopienia wskutek nawalnych deszczy w drugiej połowie czerwca potwierdzają to, przed czym przestrzegali eksperci: susza nie wyklucza niebezpieczeństwa powodzi. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w marcu 2020 r. rozpoczęło aktualizację planów zarządzania ryzykiem powodziowym (PZRP). Metodyka ich opracowania była przedmiotem debaty ekspertów, która odbyła się 23 czerwca. Była to pierwsza z serii konferencji w realizowanym przez Wody Polskie projekcie Stop powodzi.

Susza i powódź to dwie konsekwencje zmian klimatu, które ostatnio odczuwamy. Susza jest bardziej przewidywalna, rozwija się powoli i dzięki prowadzonemu monitoringowi, łatwiej przewidzieć jej rozmiary. Prawie zawsze ma swoje początki zimą (bezśnieżne warunki), a także jest skutkiem sytuacji hydrologicznej w latach poprzednich. Problem suszy wyraźnie dostrzegliśmy wiosną tego roku. Choć w ostatnich tygodniach sytuacja hydrologiczna poprawiła się, to obfite opady (szczególnie na południu kraju) nie uzupełniły istniejącego deficytu wody w środowisku, który utrzymuje się od kilku lat. Powódź to zjawisko znacznie mniej przewidywalne, często bardzo gwałtowne, szybko przynoszące straty i co ważne, występujące także w rejonach o dużym deficycie wód powierzchniowych. Dlatego nawet na terenach objętych suszą może wystąpić tzw. „wielka woda", a niebezpieczeństwo podtopień powstaje już przy kilku-, kilkunastogodzinnym ulewnym deszczu. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w ostatnich dniach m.in. w woj. dolnośląskim, śląskim, opolskim i małopolskim oraz, punktowo, także w innych regionach.

Kompleksowa strategia w gospodarowaniu wodami

– Na problematykę wód w naszym kraju trzeba patrzeć kompleksowo. To właśnie takie podejście nakazuje widzieć powódź i suszę, jako dwa aspekty tego samego problemu: groźnych skutków zmian klimatu, przejawiających się w niedoborze lub nadmiarze wody. Dlatego przy prognozowaniu działań minimalizujących zagrożenie powodziowe, staramy się równocześnie pamiętać o coraz częściej występującym w naszym kraju zjawisku suszy. I odwrotnie.
Kluczowe jest przyjęcie spójnej strategii, zarówno w skali ogólnopolskiej, jak i lokalnej, co daje możliwość zabezpieczenia przed skutkami skrajnych zjawisk hydrologicznych – powiedział Krzysztof Woś, Zastępca Prezesa Wód Polskich ds. Ochrony Przed Powodzią i Suszą podczas zorganizowanej w trybie online konferencji. Bardzo ważną zmianę stanowi w tej strategii m.in. nowe podejście do zagadnienia retencji, w tym rekomendacja budowy zbiorników wielofunkcyjnych, które gromadzą wody opadowe w okresie wezbrań i zachowują je na czas suszy. Konieczne są działania z zakresu dużej i małej retencji, a także mikro-retencji.

Bezpieczeństwo i minimalizacja strat

Straty powodowane przez powodzie o charakterze ponadlokalnym są zawsze ogromne. W 2010 r. największa od 160 lat (odkąd zaczęto prowadzić pomiary) fala wezbraniowa na Wiśle spowodowała katastrofalną powódź, która dotknęła 60 tys. osób i spowodowała straty wyliczone na ponad 12 mld zł. Stało się to zaledwie w 13 lat po tragicznej powodzi tysiąclecia z 1997 r., która dotknęła przede wszystkim południową i zachodnią Polskę. Wody Polskie od momentu powstania realizują wymogi tzw. Dyrektywy Powodziowej UE, włączonej do prawa polskiego w 2012 r. Zobowiązani jesteśmy m.in. do przygotowania szeregu dokumentów planistycznych dotyczących ryzyka powodziowego.

Strategia powodziowa rekomendowana w jednym z nich – planach zarządzania ryzykiem powodziowym (PZRP) opiera się na trzech filarach. Pierwszy, to odsunięcie powodzi od ludzi m.in. poprzez rekomendowanie budowy zbiorników retencyjnych i obwałowań oraz działania z zakresu naturalnej retencji. Drugi to odsunięcie ludzi od powodzi poprzez właściwe planowanie przestrzenne dla uniknięcia budowy, szczególnie mieszkalnej, na terenach zalewowych. Trzeci filar każe nam nauczyć się żyć z powodzią i możliwie skutecznie nią zarządzać, radzić sobie w trakcie i po jej przejściu, m.in. poprzez budowę systemów wczesnego ostrzegania i prognozowania, szeroko pojętą edukację powodziową, w tym dotyczącą kwestii ubezpieczeń społecznych, przygotowanie budynków do powodzi itp. Świadomość społeczna ma ogromne znaczenie w zmniejszeniu ryzyka i ewentualnych strat, pozwala sprawniej przeprowadzić akcje ratunkowe i skuteczniej powracać do stanu przed powodzią.

Obecnie Wody Polskie realizują II cykl planistyczny wdrażania Dyrektywy Powodziowej. Projekt pn. „Przegląd i aktualizacja planów zarządzania ryzykiem powodziowym” stanowi ostatni element z opracowywanych dokumentów planistycznych (po wstępnej ocenie ryzyka powodziowego i mapach zagrożenia powodziowego i mapach ryzyka powodziowego). W czerwcu zakończona została ankietyzacja skierowana do ponad 4 tys. podmiotów, której celem było zebranie informacji o już zrealizowanych, realizowanych oraz dopiero planowanych działaniach, mających wpływ na minimalizowanie ryzyka powodziowego i redukcję strat powodziowych. W pierwszych miesiącach projektu została przygotowana metodyka aktualizacji PZRP, która wyznacza kierunek prac i szczegółowo ujmuje planowane podejście do analiz w projekcie. Najistotniejszy element projektów PZRP stanowić będzie lista rekomendowanych do realizacji działań technicznych i nietechnicznych. Projekty te pod koniec 2020 roku zostaną poddane półrocznym konsultacjom społecznym tak, aby na koniec 2021 r. mogła być przyjęta finalna wersja zaktualizowanych PZRP.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3