Warszawa z lotu ptaka we wrześniu 1944 roku. Zobaczcie fotografie wykonane z sowieckiego samolotu zwiadowczego

Martyna Konieczek
Martyna Konieczek
Na pierwszym planie fragment Zoo i jeden z budynek na terenie fortu Śliwickiego na Golędzinowie.
Na Wiśle dwa wysadzone mosty - drogowy i kolejowy.
Widok miasta od Wybrzeża Gdańskiego (na odcinku od ul. Kościelnej po Cytadelę) po ul. Płocką, Młynarską, Tatarską.

Widoczne m.in. ruiny Nowego Miasta ze zniszczonymi kościołami św. Franciszka przy Zakroczymskiej, Nawiedzenia NMP na rogu Kościelnej i Przyrynek, zabudowania Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Fort Traugutta i Fort Legionów, szkoła powszechna przy ul. Szymanowskiej, park Traugutta, stadion klubu sportowego Polonia, bloki wojskowe przy ul. Krajewskiego, teren Cytadeli (południowa część)
Dalej widoczny wiadukt nad torami przy dworcu Warszawa Gdańska, zajezdnia autobusowa przy ul. Żoliborskiej, bocznice kolejowe (Umschlagplatz).
Znaczną część zdjęcia zajmuje wyburzony teren warszawskiego getta z ocalałym kościołem św. Augustyna przy ul. Nowolipki i budynkiem dawnych Koszar Artylerii Koronnej przy ul. Zamenhofa i za nimi teren obozu "Gęsiówka". W części bliżej ul. Bonifraterskiej liczne bocznice kolejek gruzowych
Powyżej zabudowania Woli, cmentarz ewangelicko-augsburski przy Młynarskiej, żydowski przy Okopowej, katolicki przy Powązkowskiej z kościołem św. Boromeusza.

Wśród widocznych ulic (niewymienionych wcześniej) m.in.: Świętojerska, Dzielna, Pawia, Gęsia, Muranowska, Inflancka, Dzika, Bonifraterska, Zakroczymska, Sanguszki, Konwiktorska
Czerwonym atramentem zaznaczone okopy m.in. wzdłuż brzegu Wisły oraz wysadzone mosty.
Data wytworzenia: 18.09.1944
Na pierwszym planie fragment Zoo i jeden z budynek na terenie fortu Śliwickiego na Golędzinowie. Na Wiśle dwa wysadzone mosty - drogowy i kolejowy. Widok miasta od Wybrzeża Gdańskiego (na odcinku od ul. Kościelnej po Cytadelę) po ul. Płocką, Młynarską, Tatarską. Widoczne m.in. ruiny Nowego Miasta ze zniszczonymi kościołami św. Franciszka przy Zakroczymskiej, Nawiedzenia NMP na rogu Kościelnej i Przyrynek, zabudowania Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Fort Traugutta i Fort Legionów, szkoła powszechna przy ul. Szymanowskiej, park Traugutta, stadion klubu sportowego Polonia, bloki wojskowe przy ul. Krajewskiego, teren Cytadeli (południowa część) Dalej widoczny wiadukt nad torami przy dworcu Warszawa Gdańska, zajezdnia autobusowa przy ul. Żoliborskiej, bocznice kolejowe (Umschlagplatz). Znaczną część zdjęcia zajmuje wyburzony teren warszawskiego getta z ocalałym kościołem św. Augustyna przy ul. Nowolipki i budynkiem dawnych Koszar Artylerii Koronnej przy ul. Zamenhofa i za nimi teren obozu "Gęsiówka". W części bliżej ul. Bonifraterskiej liczne bocznice kolejek gruzowych Powyżej zabudowania Woli, cmentarz ewangelicko-augsburski przy Młynarskiej, żydowski przy Okopowej, katolicki przy Powązkowskiej z kościołem św. Boromeusza. Wśród widocznych ulic (niewymienionych wcześniej) m.in.: Świętojerska, Dzielna, Pawia, Gęsia, Muranowska, Inflancka, Dzika, Bonifraterska, Zakroczymska, Sanguszki, Konwiktorska Czerwonym atramentem zaznaczone okopy m.in. wzdłuż brzegu Wisły oraz wysadzone mosty. Data wytworzenia: 18.09.1944 Muzeum Powstania Warszawskiego
Muzeum Powstania Warszawskiego wzbogaciło się o serię zdjęć stolicy wykonanych z radzieckiego samolotu zwiadowczego, który przeleciał nad miastem 18 września 1944 roku. Fotografie dokumentują długi przelot samolotu wzdłuż Wisły z południa na północ, dzięki czemu możemy zobaczyć, jak wtedy wyglądały tereny dzisiejszej Warszawy. Na zbiór składają się 33 posklejane zdjęcia o wymiarach 22 cm na 16,5 cm, co daje panoramę o długości ok. 5 m, obejmującą obszar od wsi Opacz poprzez Warszawę do Burakowa. Kliknijcie w zdjęcie, aby przejść do galerii fotografii lotniczych Warszawy z września 1944 roku.

Fotografie lotnicze z Powstania Warszawskiego

Muzeum Powstania Warszawskiego wzbogaciło się o zbiór archiwalnych fotografii lotniczych wykonanych 18 września 1944 roku o godz. 11.30. Na zbiór składają się 33 posklejane zdjęcia (jedno fragmentaryczne) o wymiarach 22 cm na 16,5 cm, co daje panoramę o długości ok. 5 m, obejmującą obszar od wsi Opacz poprzez Warszawę do Burakowa.

Zdjęcia zostały wykonane przez sowiecki 72 Samodzielny Pułk Zwiadu Lotnictwa 16 Armii Lotniczej. Dzięki kolejnym numerom na odbitkach wiemy, że jest to wybór spośród blisko 100 zdjęć (od nr 737 do 833) zrobionych w czasie przelotu. Fotografie zawierają opisy czerwonym i czarnym atramentem z zaznaczonymi okopami, mostami i stanowiskami obrony przeciwlotniczej oraz nazwami miejscowości.

Zobaczcie oryginalne zdjęcia wykonane ze zwiadowczego samolotu sowieckiego.:

Na pierwszym planie fragment Zoo i jeden z budynek na terenie fortu Śliwickiego na Golędzinowie.
Na Wiśle dwa wysadzone mosty - drogowy i kolejowy.
Widok miasta od Wybrzeża Gdańskiego (na odcinku od ul. Kościelnej po Cytadelę) po ul. Płocką, Młynarską, Tatarską.

Widoczne m.in. ruiny Nowego Miasta ze zniszczonymi kościołami św. Franciszka przy Zakroczymskiej, Nawiedzenia NMP na rogu Kościelnej i Przyrynek, zabudowania Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Fort Traugutta i Fort Legionów, szkoła powszechna przy ul. Szymanowskiej, park Traugutta, stadion klubu sportowego Polonia, bloki wojskowe przy ul. Krajewskiego, teren Cytadeli (południowa część)
Dalej widoczny wiadukt nad torami przy dworcu Warszawa Gdańska, zajezdnia autobusowa przy ul. Żoliborskiej, bocznice kolejowe (Umschlagplatz).
Znaczną część zdjęcia zajmuje wyburzony teren warszawskiego getta z ocalałym kościołem św. Augustyna przy ul. Nowolipki i budynkiem dawnych Koszar Artylerii Koronnej przy ul. Zamenhofa i za nimi teren obozu "Gęsiówka". W części bliżej ul. Bonifraterskiej liczne bocznice kolejek gruzowych
Powyżej zabudowania Woli, cmentarz ewangelicko-augsburski przy Młynarskiej, żydowski przy Okopowej, katolicki przy Powązkowskiej z kościołem św. Boromeusza.

Wśród widocznych ulic (niewymienionych wcześniej) m.in.: Świętojerska, Dzielna, Pawia, Gęsia, Muranowska, Inflancka, Dzika, Bonifraterska, Zakroczymska, Sanguszki, Konwiktorska
Czerwonym atramentem zaznaczone okopy m.in. wzdłuż brzegu Wisły oraz wysadzone mosty.
Data wytworzenia: 18.09.1944

Warszawa z lotu ptaka we wrześniu 1944 roku. Zobaczcie fotog...

Fotografie są pierwszymi zdjęciami lotniczymi w kolekcji ikonograficznej Muzeum Powstania Warszawskiego. Mają dwa ważne walory poznawcze: varsavianistyczny i historyczny. Dokumentują długi przelot samolotu wzdłuż Wisły z południa na północ, dzięki czemu możemy zobaczyć, jak wtedy wyglądały tereny dzisiejszej Warszawy. Obok gęstej, historycznej zabudowy ówczesnej stolicy możemy podziwiać pola i łąki obecnego Ursynowa i Mokotowa.

Zdjęcia wykonano ukośnie z niskiego pułapu, dzięki czemu można rozpoznać poszczególne budynki, szczególnie w centrum miasta. Doskonale widoczne są tereny Śródmieścia (Muzeum Narodowe, Dworzec Główny, plac Napoleona, Pałac Saski) i bardzo już zburzone Stare Miasto. Tak dokładny obraz miasta w 49. dniu Powstania Warszawskiego pozwoli na potwierdzenie lub podważenie wielu historycznych hipotez i datowań - czytamy na stronie Muzeum Powstania Warszawskiego.

Na uwagę zasługuje brak zdjęć na odcinku od ul. Bartyckiej do Al. Jerozolimskich (odcinek o długości ok. 2,5 km). Trudno ustalić, z czego wynika ta luka fotograficzna. Wiadomo, że w nocy z 17 na 18 września 1944 roku na Czerniaków przeprawiły się posiłki zza Wisły - ok. 60 żołnierzy z 9 Pułku Piechoty 3 Dywizji Piechoty 1 Armii Wojska Polskiego. Obrońcy przyczółka czerniakowskiego odpierali kolejne ataki wroga, stopniowo tracąc teren. Do wieczora Niemcy opanowali całą ul. Czerniakowską. W tym dniu Warszawa otrzymała największy ze zrzutów. 107 amerykańskich „latających fortec” - czterosilnikowych Boeingów B-17 - pojawiło się nad miastem między godz. 12.00 a 13.00. Zrzucono wówczas 1170 zasobników z bronią, amunicją, żywnością i zaopatrzeniem medycznym. Powstańcom udało się odebrać zaledwie 25% zrzutu (228 zasobników).

Zdjęcia lotnicze zostały poddane konserwacji. Odwrocie fotografii zostało oczyszczone za pomocą skalpela, gumek różnej twardości, a także miejscowo sztyftem z włókna szklanego. Przedarcia podklejono odpowiednio dobarwioną bibułką japońską za pomocą klajstru ze skrobi pszennej, w ten sam sposób uzupełniono ubytki. Fragmenty te zostały pokryte roztworem żelatyny. Na koniec wykonano retusz scalający za pomocą akwareli.

Zobaczcie też: Kim na co dzień są rekonstruktorzy historyczni? Odpowiedzi was zaskoczą!

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie