reklama

Witaminy dla ciężarnych – jaką dietę powinna stosować kobieta w ciąży?

Materiał informacyjnyZaktualizowano 
Oczekiwanie na malucha to radosny czas w życiu większości kobiet. Gdy miną pierwsze męczące objawy nowego stanu, ze spokojem i radością oczekujemy na poród. Choć mawia się, że „ciąża nie jest chorobą”, warto pamiętać, że rozwijający się płód wymaga szczególnej troski i uwagi. Niezwykle ważny jest styl życia kobiet w ciąży, który w dużej mierze decyduje o urodzeniu zdrowego dziecka. Jednym z jego żelaznych punktów jest odpowiednia dla przyszłej matki i dziecka dieta, bogata we wszystkie potrzebne substancje odżywcze. Co powinna spożywać kobieta w ciąży? Jakie witaminy są jej wyjątkowo potrzebne?

Witaminy dla ciężarnych – dlaczego to takie ważne?

Z badań naukowych wynika, że nieodpowiednie podejście do dostarczania wszystkich koniecznych substancji odżywczych w ciąży, może nieść ze sobą bardzo negatywne skutki. Co więcej – nie tylko w okresie prenatalnym, ale i po urodzeniu dziecka może odbić się na jego zdrowiu. Mitem jest również, że dieta wpływa tylko na dziecko; odpowiednie żywienie pomaga także matce, zarówno podczas ciąży, jak i w czasie połogu. W czasie ciąży wzrasta nie tylko zapotrzebowanie na energię i ogólnie składniki pokarmowe, ale na konkretne witaminy i makroelementy. Wielu badaczy uważa, że to jeden z najważniejszych – jeśli nie najważniejszy – czynnik środowiskowy wpływający na przyszły rozwój dziecka. Z pewnością zatem dieta ciężarnej nie może być bagatelizowana.

Niedobór konkretnych substancji odżywczych – czym grozi?

Różne witaminy dla ciężarnych mają odmienne znaczenie. Na przykład niedobór kwasu foliowego – witaminy z grupy B - grozi wadami układu nerwowego dziecka (niedobór kwasu foliowego wpływa na występowanie wad cewy nerwowej – tj bezmózgowie, rozszczep kręgosłupa czy przepuklina oponowo - mózgowa) – której proces kształtowania dobiega końca już w pierwszym miesiącu od zapłodnienia. Nieodpowiedni poziom kwasu foliowego w organizmie ciężarnej może wpłynąć na pojawienie się rozszczepu kręgosłupa lub wodogłowia u dziecka. Formowanie się cewy nerwowej kończy się na bardzo wczesnym etapie ciąży, kiedy kobiety często nie wiedzą jeszcze o konieczności suplementacji, dlatego ważne jest by stale utrzymywać odpowiedni poziom tej substancji w organizmie; zalecane jest to wszystkim kobietom, które aktywnie współżyją i mogą zajść w ciążę.

Witamina A i witaminy z grupy D – także potrzebne ciężarnym

Niezwykle ważna dla rozwoju płodu jest również witamina A – znana jako retinol. Odpowiada ona między innymi za prawidłowe kształtowanie się nabłonka i uczestniczy w produkcji śluzu. Jednak przedawkowanie retinolu również jest niebezpieczne: może on działać teratogennie i skutkować wadami twarzoczaszki. Dla ogólnego rozwoju serca i kości u płodu potrzebne jest również odpowiednie stężenie witaminy D we krwi matki. Inne niezbędne pierwiastki to cynk, żelazo i jod: pierwszy zapobiega nagłym poronieniom, drugi – niskiej masie urodzeniowej dziecka (brak żelaza może powodować niedokrwistość w okresie ciąży), zaś trzeci dba o jego odpowiedni metabolizm komórkowy.

Dieta dla ciężarnych: na co postawić w codziennym żywieniu?

Istnieją całe programy pokarmowe dla kobiet spodziewających się dziecka. Specjaliści zalecają między innymi spożywanie ciemnego pieczywa oraz kaszy i ryżu. Ważne są także warzywa i owoce oraz produkty mleczne. W przypadku tłuszczy dobrze jest ograniczyć się do tłuszczów wielonienasyconych. Ważne jest, by w każdym trymestrze zwiększać porcje zgodnie z większym zapotrzebowaniem na energię. Wspomagać się można również suplementami: na rynku istnieją specjalne

witaminy dla ciężarnych, które uzupełniają najważniejsze składniki odżywcze

. Dzięki nim, można uzupełnić ewentualne niedobory koniecznych pierwiastków w diecie. Według PAN zapotrzebowanie energetyczne kobiet w ciąży wynosi 2800 kcal na dobę.

Czego unikać w ciąży?

Odpowiednia dieta to nie tylko minerały i witaminy dla ciężarnych – należy również pamiętać o redukcji czynników żywieniowych, które mogą źle wpłynąć na zdrowie matki i dziecka. Powszechnie znany jest zły wpływ spożywania alkoholu przez matkę na rozwijający się płód: konsekwencje tego nawyku obejmują całe spektrum objawów, od Alkoholowego Zespołu Płodowego (FAS – Fetal Alcohol Syndrome) zaczynając, poprzez delikatniejszą odmianę FAE (Fetal Alcohol Effect), inne defekty urodzeniowe związane z alkoholem (ARBD – Alcohol Related Birth Defects), zaburzenia neurorozwojowe związane z alkoholem (ARND – Alcohol Related Neurodevelopmental Disorders), aż do wewnątrzmacicznego obumarcia płodu. Również wpływ nikotyny nie pozostaje bez znaczenia – noworodki matek palących mają niższą wagę urodzeniową niż ich rówieśnicy, których matki nie paliły w tym czasie. ‹ Należy rozwinąć każdy z akronimów, skoro pierwszy został wyjaśniony.

Co za dużo, to niezdrowo! Otyłość w ciąży

Z dietą nie należy także przesadzać w drugą stronę. Wiele badań wskazuje na to, że otyłość w czasie ciąży również jest ogromnym problemem dla zdrowia matki i dziecka. Może skutkować zarówno cukrzycą ciążową, stanem przedrzucawkowym, jak i znacząco obniżać komfort funkcjonowania przyszłej matki; otyłym ciężarnym częściej także zdarzają się komplikacje okołoporodowe. Kobiety otyłe, planujące ciążę powinna schudnąć. Dla wymienionych czynników większe znaczenie ma otyłość przedciążowa, a nie wyindukowana w ciąży. Warto więc żywić się zgodnie z zaleceniami specjalistów – choć przyszła mama i jej rozwijające się dziecko potrzebują dużo energii, jej nadmiar w postaci przyjmowanych pokarmów również może być szkodliwy. Zachowaj więc umiar, by w dobrym samopoczuciu oczekiwać przyjścia na świat swojego potomka.

Konsultacja merytoryczna: lek. Mateusz Nawrocki

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Źródła:

- Godala M, Pietrzak K, Łaszek M, Gawron-Skarbek A, Szatko F. Zachowania zdrowotne łódzkich kobiet w ciąży.Cz.I. Sposób żywienia i suplementacja witaminowo-mineralna. Probl Hig Epidemiol 2012, 93(1): 38-42.
- Hamulka, J., Wawrzyniak, A., & Pawlowska, R. (2010). Ocena spożycia witamin i składników mineralnych z suplementami diety przez kobiety w ciąży. Roczniki Państwowego Zakładu Higieny, 61(3).
- Jarosz M (red). Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. IŻŻ, Warszawa 2012
- Myszkowska-Ryciak, J., Gurtatowska, A., Harton, A., & Gajewska, D. (2013). Poziom wiedzy żywieniowej a wybrane aspekty sposobu żywienia kobiet w okresie ciąży. Probl. Hig. Epidemiol, 94(3), 600-604.
- Wendolowicz, A., Stefanska, E., & Ostrowska, L. (2014). Żywienie kobiet w okresie ciąży. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 20(3).
- Kapka-Skrzypczak, L., Niedzwiecka, J., Skrzypczak, M., Diatczyk, J., & Wojtyla, A. (2011). Dieta ciężarnej a ryzyko wad wrodzonych dziecka. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 17(4).
- Mrzygłód S. Wpływ odżywiania matki na rozwój płodu. Probl Hig Epidemiol 2007;88(4):402-407.
- Hollis BW, Wagner CL. Assessment of dietary vitamin D requirements during pregnancy and lactation. Am J Clin Nutr 2004;79(5):717-726
- Szostak-Węgierek D, Cichocka A. Żywienie kobiet ciężarnych. Wydanie II. Warszawa: Wyd. Lek. PZWL; 2012.
- Fraś, M., Gniadek, A., Poznańska-Skrzypiec, J., & Kadłubowska, M. (2012). Styl życia kobiet w ciąży. Hyg Pub Health, 47(4), 412-417.
- Kanadys, W. M., Leszczyńska-Gorzelak, B. O. Ż. E. N. A., & Oleszczuk, J. (2009). Otyłość u kobiet. Aspekty kliniczne otyłości podczas ciąży. Perinat Neonat Ginekol, 2, 254-265.

Profesor Jacek Jassem: Czy istnieje dieta antynowotworowa?

Wideo

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3